1- Bối cảnh đoạn Tin mừng:

Giữa cảnh lễ hội cung hiến đền thờ Giêrusalem, Đức Giêsu thấy đoàn dân chúng tấp nập kéo nhau về mừng lễ trong tám ngày. Người xúc động nhìn họ như những đoàn chiên hiền lành và ngoan ngoãn. Nhưng Người cũng đau xót vì họ như đoàn chiên bơ vơ lạc lõng trong vòng kiềm hãm của những kẻ trộm cướp (Mt. 18, 12; Lc. 15, 4-7). Người nói với họ phải biết phân biệt kẻ trộm cướp với mục tử hiền lành. Trên đường đến đền thờ, họ đi qua biết bao nhiêu chuồng chiên được vây kín chung quanh bằng đá, chỉ có một cửa nhỏ để cho từng con chiên ra vào theo lệnh quen thuộc của mục tử thân yêu gọi tên từng con, rồi mục tử dẫn chiên đi ăn trong đồng cỏ xanh tươi (Ricciotti - Vie de Jesus Christ). Còn những kẻ trộm, chúng trèo qua tường vào chuồng, khiến chiên hoảng hốt chạy tán loạn. Mục tử nhân lành còn giữ nhiệm vụ đóng mở cửa cho chiên ra vào, bảo đảm an toàn cho chiên khỏi bị trộm cướp và lang sói xông vào cắn xé. Nhờ đó chiên được thảnh thơi tự do, được lương thực nuôi sống dồi dào.

Sau khi phân biệt cho dân chúng biết rõ về mục tử nhân lành khác với kẻ trộm cướp, Đức Giêsu đã xác nhận với họ: “Tôi là cửa cho chiên ra vào ... Ai qua tôi mà vào sẽ được cứu. Người ấy sẽ ra vào và gặp được đồng cỏ xanh tươi... Tôi đến để cho chiên được sống và được sống dồi dào”. Người còn tuyên bố rõ ràng: “Tôi chính là mục tử nhân lành. Mục tử nhân lành hy sinh mạng sống mình cho chiên”.

2- Lý do có đoạn Tin Mừng:

Lý do nào khiến Đức Giêsu nói: “Tôi là mục tử nhân lành”.

Trước nhất, Đức Giêsu thấy dân chúng đang bị dẫn dắt lầm lạc, bơ vơ do tầng lớp lãnh đạo Do thái mù quáng, cụ thể là mới đây họ đã kết án anh mù từ khi sinh ra là “kẻ sinh ra trong tội lỗi ngập đầu, rồi họ trục xuất anh” (Ga. 9, 34). Anh bị loại khỏi hội đường như kẻ vô đạo. Họ còn kết án cả Đấng đã chữa anh khỏi mù. Thật vô lý khi họ cho bệnh tật là hình phạt của Thiên Chúa giáng xuống kẻ có tội. Nhưng họ không công nhận Người cứu chữa khỏi bệnh là bởi Thiên Chúa. Đúng là mù dắt mù xuống hố. Họ chính là kẻ trộm cướp đã giết hại những con chiên vô tội.

Phần Đức Giêsu, Người không kết án anh mù hay cha mẹ anh mù là kẻ có tội. Trái lại, Người đã bênh vực anh: Tật mù của anh “là để Thiên Chúa tỏ hiện quyền phép của Ngài nơi anh” (Ga. 9, 3). Quyền năng đầy thương xót đó đã chữa anh sáng mắt thể xác và con mắt đức tin, để anh nhận ra Đức Giêsu là Đấng Cứu thế bởi Thiên Chúa mà đến và Người đón nhận anh vào gia đình Thiên Chúa giầu lòng thương xót khi anh bị đuổi ra khỏi đạo Do thái.

Lý do thứ hai khiến Đức Giêsu nói: “Tôi là mục tử nhân lành” trong ngày lễ hội Cung hiến Đền thờ, vì đây là tuần lễ kỷ niệm thời anh em Macabê khởi nghĩa đánh đuổi quân xâm lăng Hy lạp năm 164 trước Công nguyên. Quân xâm lăng đã tục hóa đền thờ, đặt tượng thần trên bàn thờ, bắt dân đến tế thần để bắt dân bỏ đạo. Khi đánh bại quân Hy lạp, anh em Macabê đã lo tẩy uế Đền thờ, xây lại bàn thờ và tổ chức lễ Cung hiến Đền thờ rất long trọng trong suốt tám ngày (1Mac. 2,4). Nhiều kẻ lợi dụng dịp lễ này để xưng hùng xưng bá lăm le xúi dân nổi lên đánh đuổi quân xâm lăng Rôma để lãnh đạo đất nước. Đức Giêsu thấy tham vọng bất chính đẩy dân vào chỗ chết, nên Người tuyên bố: “Đó là những kẻ trộm cướp” làm hại dân, hại đạo. Họ không qua cửa của Thiên Chúa tuyển chọn. Chỉ những kẻ công chính mới được Thiên Chúa xức dấu phong vương như Davit, mới là mục tử thật. Thời này, chẳng ai được xức dầu phong vương, trừ một mình Đức Giêsu đã được Thánh Thần xức dầu sai đi rao giảng Tin mừng như tiên tri Isaia đã loan báo (Is. 61, 1-2; Lc. 4, 18), như Gioan tiền hô đã giới thiệu (Ga. 1, 29-34).

Thực sự, trong nhân loại chỉ mình: “Đức Giêsu là được Thánh thần Chúa xức dầu tấn phong”, vì chỉ mình Người là “Con rất yêu dấu của Chúa Cha” (Ga. 1, 11). Cho nên chỉ mình Đức Giêsu là mục tử duy nhất: “Anh em đừng gọi ai là người lãnh đạo vì chỉ có một vị lãnh đạo là Đức Kitô” (Mt. 23, 10).

Để tiếp nối và tham gia vào quyền mục tử tối cao của Người, Người đã trao phó đoàn chiên cho Phêrô và các tông đồ. Phêrô đã noi gương Đức Kitô (Bài đọc 2) để cùng với mười một tông đồ, lớn tiếng nói với dân chúng về Đức Kitô giữa ngày lễ Ngũ tuần. Nghe thế, họ đã sám hối, chịu phép rửa nhân danh Đức Giêsu Kitô để được tha tội và lãnh ân sủng của Thánh thần. Họ đã trở nên 3.000 con chiên đầu đàn của hàng tỷ con chiên ngày nay (Bài đọc 1).

Lạy Chúa Giêsu Kitô là mục tử tối cao, xin cho các mục tử tôi tớ Chúa biết luôn luôn theo gương Chúa đi loan báo Tin mừng cho đàn chiên nghèo hèn, bơ vơ để họ trở nên những con chiên đầy ân sủng của Thánh thần, và được sống trong một đàn chiên của một Chủ Chiên tối cao duy nhất mà thôi. Amen.

(Trích trong ‘Xây Nhà Trên Đá’ của Lm. Giuse Vũ Khắc Nghiêm)

Đã đọc: 162