Giuse Nguyễn Văn LỰU, sinh năm 1790 tại Cái Nhum, Vĩnh Long, Trùm họ, chết rũ tù ngày 02-5-1854 tại Vĩnh Long dưới đời vua Tự Ðức, phong Chân Phúc ngày 11-4-1909 do Ðức Piô X, kính ngày 02-5.

Chúa Giêsu có lần đã nói: "Người nào tiếp đón tiên tri sẽ được phần thưởng của tiên tri". Lời đó đã ứng nghiệm trong trường hợp ông trùm Giuse Lựu, thầy giảng họ Mặc Bắc. Ông đã tiếp đón các linh mục và sau đó đã được phúc tử đạo cùng lúc với cha Thánh Minh. Ðức tin anh dũng cũng như các nhân đức khác đều được thấy nơi nhiều lớp người khác nhau, những người đã không sợ hãi trước hiểm nghèo hay cái chết.

Ông trùm Lựu sinh năm 1790 tại Cái Nhum, trong một gia đình Công Giáo đạo hạnh. Năm lên 10 tuổi, gia đình ngài dọn về họ đạo Bò Ót và cha của ngài làm trùm trưởng, tức là ông trùm Sách. Năm 15 tuổi, ngài lập gia đình với cô Marta Thế và ở họ đạo Mặc Bắc cho tới khi bị bắt. Mặc Bắc là một họ đạo lớn ở gần sông Mê Kông với những đồng ruộng phì nhiêu. Nhờ chăm chỉ làm ăn, gia đình ngài trở nên khá giả, nhưng ngài vẫn siêng năng giữ đạo và làm việc bác ái. Ngài thường cho Cha Lựu trú ẩn tại nhà trong thời gian cấm đạo. Ông Lê Ðạo Quyền, kế cận nhà và cùng bị bắt với ngài, làm chứng rằng ông trùm Lựu là một tín hữu thánh thiện, không bao giờ nói xấu hay làm thiệt hại ai cái gì. Ông không hề uống rượu, tính tình hiền lành. Thỉnh thoảng ngày Chủ Nhật ông hòa mình với dân làng tham dự cuộc đá gà.

Chiều hôm thứ Bẩy ngày 26-2-1853, Bếp Nhẫn và Xã Hiệp, người Công Giáo, vì tức giận Cha Lựu không cho chúng vay tiền đã gọi lính trên tỉnh về bắt Cha Lựu. Trước hết chúng cho vợ đến giả đò xin ông trùm mời cha đi kẻ liệt để dò xem có chắc là Cha Lựu ở nhà ông trùm không. Sau khi biết chắc chắn, chúng liền dẫn quan lãnh binh đến bao vây nhà ông trùm. Lúc đó Cha Lựu lại đi vắng nên chúng bắt trói và hành hạ ông trùm. Cha Minh mới tới thay thế Cha Lựu cũng đang trốn ở đó không muốn họ hành hạ ông nên tự nộp mình. Nhưng chúng bắt cả Cha Minh lẫn ông trùm và 6 người khác và giải về Vĩnh Long. Sau ba ngày đường, tất cả bị đưa ra tòa các quan lớn. Trước mặt ba quan tòa, ông trùm Lựu hiên ngang nhận ông là người đã từng tiếp đón các đạo trưởng trong nhà. Quan hạch hỏi lý do, ông trùm mạnh dạn thưa lại: "Thầy tôi đến thì tôi nuôi".

Các quan bắt ép Cha Minh, ông trùm và các viên chức việc khác đạp ảnh chối đạo nhưng ông trùm Lựu theo gương Cha Minh can đảm thưa lại: "Cụ tôi chết thì tôi cũng chết theo. Tôi không bao giờ đạp ảnh".

Ông trùm Lựu không bị tra tấn nhưng phải đeo gông và chịu khổ cực của cảnh tù đầy. Ông được Cha Minh an ủi luôn. Các quan làm án tâu về triều đình chỉ xin xử ông 100 trượng đánh đòn, nhưng triều đình đã đổi án như sau: "Còn về đồ đệ đạo Gia Tô tên Nguyễn Văn Lựu và các người khác thì phải khắc chữ tả đạo, mang xích và lưu đầy đi Tuyên Quang. Khi chúng đã đến nơi mà có người nào hối cải chịu đạp ảnh thì quan sở tại sẽ xét xem có thực lòng không rồi tâu về triều đình để ân xá cho người đó. Nếu chúng cứng cổ cố chấp thì sẽ phải lưu đầy suốt đời và không bao giờ được ân xá nữa". Bản án trên đã làm cho bốn người hoảng sợ chối đạo ngay. Ông trùm khuyên họ ăn năn làm việc lành để chuộc lỗi lầm.

Tuy nhiên các quan tỉnh Vĩnh Long nghĩ rằng bản án của triều đình quá nghiêm khắc nếu bắt phải lưu đầy như thế suốt đời nên kéo dài thời gian bằng cách đưa ông trùm xuống cho quan ở Châu Ðốc xét lại. Quan tỉnh Châu Ðốc lại gửi ông trùm trở lại Vĩnh Long. Vào lúc gió mùa ngược chiều không thể đi về Huế nên ông trùm Lựu tiếp tục bị giam ở Vĩnh Long một năm. Ông vẫn một lòng cương quyết và cam chịu cảnh tù đầy đến kiệt sức.

Sau khi Cha Minh bị hành quyết rồi, các cha Ðoan, Phiên và Lựu đến nhà tù thăm ông và ban các bí tích cho ông. Ông nói với Cha Ðoan: "Thưa cha, xin cha cầu nguyện cùng Chúa Trời cho con sức mạnh và bền gan mà con đang cần. Con sắp sửa phải lên đường đi lưu đầy. Con phó dâng tất cả trong tay Chúa nhân lành. Con sẵn sàng dâng hy sinh lớn lao nhất là gia đình, vợ con. Chính Chúa sẽ lo liệu".

Lần xưng tội cuối cùng của ông trùm Lựu là ngày thứ Tư Lễ Tro năm 1854. Ông làm việc đền tội bằng cách đọc kinh Tám Mối Phúc Thật, kinh Lạy Cha và kinh Kính Mừng suốt mười lăm ngày. Ngày 1-5-1854 ông ngã bệnh đau đớn ở ngực và nói với những người chung quanh: "Vô ích, tôi không thể ăn uống gì được nữa".

Ông trầm ngâm cầu nguyện. Bà Marta, vợ ông, và hai người cùng bị giam thỉnh thoảng đánh thức ông dậy vì sợ ông lịm chết lúc nào không biết, nhưng ông nói: "Hãy để cho tôi được yên để tôi lo lắng việc sau cùng. Tôi vẫn tỉnh mà".

Ðêm hôm sau lúc 3 giờ sáng ông trút linh hồn sau khi đưa mắt lên trời kêu cầu ba lần: "Giêsu, Maria, Giuse. Lạy Mẹ Maria xin đến giúp con".

Tới trưa, các quan đến nhà tù để khám xét, cho đốt chân ông và thấy ấm áp thì nói là ông đang ngủ, kẻ khác nói ông đang mỉm cười. Vị quan khác cũng nói: "Chưa bao giờ chúng ta nhìn thấy một vẻ đẹp như thế nơi một xác chết". Sau đó các quan cho phép bẻ xích và giao xác cho gia đình đem về Mặc Bắc lo việc chôn cất.

Ðám táng ông thật linh đình dù đang buổi cấm đạo. Có bốn linh mục Việt tham dự, năm chức việc khiêng quan tài ông, theo sau là thánh giá và xích, gông. Có tới hai ngàn người đi đưa đám. Xác ông được chôn trong nền nhà thờ họ Mặc Bắc, vì nhà thờ đã bị phá khi ông bị bắt. Ðám ma của ông thực là một chiến thắng của người anh hùng xưng đức tin. Quan tài của ông được mở ra sau bẩy ngày vẫn không có mùi hôi, thân xác vẫn toàn vẹn. Dân chúng còn quả quyết rằng họ đã nhìn thấy những luồng sáng từ mộ ông phát ra.

Cha chính Borelle (Hòa) trong thư ngày 27-8-1855 đã đặc biệt ca ngợi nhân đức của ông trùm Giuse Lựu: "Ông Giuse là một bức gương tuyệt hảo về lòng yêu Chúa và thương người đến nỗi tôi chỉ có thể tóm tắt cuộc đời của ông bằng những lời diễn tả của Thánh Tông Ðồ Phaolô. Lòng mến của ông là sự nhẫn nại. Có lẽ không có ai trên thế gian này, dù công chính và đáng trọng đến đâu, đã chịu những bất công và thù nghịch như ông đã phải chịu. Thiên Chúa cho phép xảy đến để làm rạng rỡ sự thánh thiện của người đầy tớ Chúa chọn, như thử vàng trong lò lửa. Ông Giuse Lựu khi chịu những thử thách như thế mà trong lòng không hề hận thù tức giận. Có một lần một người xỉ vả ông, ông đã tha thứ và ngăn cản các con cái không được báo thù. Chịu cảnh tù đầy hai năm, ông vẫn vui vẻ. Giữa những người bị bắt cũng đã có người kêu trách vì ông mà họ phải mang họa. Ông chỉ biết an ủi vỗ về họ hãy tỏ lòng quảng đại đối với Chúa..."

Một khía cạnh khác của lòng bác ái của ông trùm là lòng nhân từ. Khi người ta nghe tin ông chết, mọi người đều nói: Ông hiền hòa, dễ thương với mọi người. Người Việt cũng như người Cam Bốt ở làng của ông đều nói như vậy với hai hàng nước mắt. Lòng bác ái không biết đến ích kỷ. Người ta vẫn thường thấy ông ra đồng ruộng săn sóc cho cả ruộng hàng xóm.... Lòng quảng đại của ông được sáng tỏ khi ông dâng cúng vườn nhà ông và bỏ tiền để xây một tu viện cho các chị em dòng Mến Thánh Giá. Không một người nào đến cậy nhờ ông giúp mà bị từ chối. Trước khi ông chết ông còn trối cho các con tha hết nợ cho những người đã vay mượn. Ông còn giầu lòng thương đến phần thiêng liêng, sự cứu rỗi của người khác. Người dân Mặc Bắc không thể quên được lòng nhiệt thành của ông khi khuyên bảo những người trễ nải. Lòng yêu mến của ông còn chịu đựng mọi khổ đau xứng đáng tước hiệu huy hoàng của người xưng đức tin. Lòng yêu mến không bao giờ thối lui. Khi bạn đồng hành chối đạo, ông đã tìm mọi cách cho họ được trở lại. Dâng tất cả gia đình, cuộc sống tù đầy cho Thiên Chúạ Cuộc ra đi của ông không phải là đi lưu đầy nhưng là về trời, nơi quê thật của chúng ta. Công nghiệp đã đầy tràn và Chúa đem ông vào Giêrusalem muôn thuở.

Đã đọc: 895