Phêrô Lê TÙY, sinh năm 1773 tại Bằng Sở, Hà Ðông, Linh Mục, xử trảm ngày 11-10-1833 tại Quan Ban dưới đời vua Minh Mạng, phong Chân Phúc ngày 27-5-1900 do Ðức Lêô XIII, kính ngày 11-10.

Cha Tùy là con của một gia đình Công Giáo đầu tiên tại họ đạo Bằng Sơ thuộc huyện Thanh Trì tỉnh Hà Ðông. Ngài sinh năm 1773. Ngay từ nhỏ đã được học tại trường Kẻ Vĩnh. Sau khi thụ phong Phó Tế, ngài được bài sai giúp Ðức Giám Mục phó La Mothe, tên Việt là Hậu, tại tỉnh Nghệ An. Sau khi thụ phong linh mục, ngài lần lượt làm cha phó tại Ðông Thành, Chân Lộc và sau làm cha chính tại Nam Ðường.

Thánh Phêrô Lê Tùy được vinh dự mở đầu trang sử đẫm máu dưới thời Minh Mệnh. Thật vậy, trước khi ra tay tận diệt đạo Kitô, Vua Minh Mệnh đã nói với triều đình làm một bản kiến nghị xin ra lệnh cấm đạo Công Giáo. Sắc dụ cấm đạo được công bố ngày 6-01-1833. Khắp nơi quan quân được dịp làm tiền và trả thù người Công Giáo. Tại Bắc Việt ngày 25-6-1833, một nhóm lương dân làng Thanh Trác đã bắt Cha Phêrô Lê Tùy đang trên đường thăm kẻ liệt. Nhóm người này liền giải ngài đến quan huyện. Quan hứa sẽ cho chuộc tiền nếu ngài chịu khai là thầy thuốc. Cha Tùy đã một mực từ chối lời nói dối ấy. Dù đã 60 tuổi, ngài vẫn bị quan bắt đeo gông và giam tù.

Ít ngày sau khi bị bắt, quan phủ Nghệ An cho lấy lời khai: "Ông có phải là linh mục không?"

- "Thưa phải, tôi là linh mục".

- "Ông có phải là đạo trưởng không?"

- "Thưa phải, nhưng tôi còn có nhiều cấp trên nữa".

- "Ông cũng biết, tất cả những người gặp ông đều mộ mến ông, không ai muốn lên án tử cho ông cả, ta cũng không nữa. Vậy ông hãy viết một lời khai là thầy thuốc đi, như thế ta có thể cứu ông. Ông có sợ chết không?"

- "Tôi không hề sợ chết, dù chết cách nào đi nữa, điều đó không quan trọng đối với tôi. Mọi người đều phải chết, hoặc chết êm ái trên giường, hoặc bị cọp xé xác, hoặc cá nuốt sống, hay bị giáo đâm, hay bị chém đầu, bá đao. Chắc chắn là phải chết. Vậy tại sao tôi lại sợ chết chứ?"

Sau đó cha Tùy được dẫn trở lại nhà giam và ở đó 3 tháng. Mọi người đều yêu quý, từ quan cho đến lính và bạn tù. Các bạn tù nói: "Trời ơi! Giam giữ một người hiền lành nhân đức như vậy có phải là ác không? Chúng ta bị giam phạt thì đáng tội rồi, còn ổng có làm gì đâu?" Cha Tùy còn bị tra khảo nhiều lần nữa nhưng vẫn một mực nhận mình là đạo trưởng. Các quan liền làm án thông báo về hội đồng nội các tại Huế. Bản án viết rất nhẹ để có thể tha bổng, nếu như có vài nén bạc đút lót. Bản án đặc biệt nhấn mạnh đến sự kiện tội nhân đã ngoài 60 tuổi và theo luật pháp Việt Nam hồi đó thì không được kết án tử hình những người từ 60 tuổi trở lên.

Trái lại vua Minh Mệnh chụp ngay cơ hội để trút lên đầu người Công Giáo lòng thù ghét đạo của ông, và mở đầu trang sử oanh liệt của các tử đạo Việt Nam trong thế kỷ thứ 19. Nhà vua đã trả lời cho bản tường trình của các quan hôm 10-10 như sau: "Tên Tùy đã công khai thú nhận là đạo trưởng và dậy dân chúng đạo Công Giáo, vậy hắn phải bị xử tử". Ngày hôm ấy viên ký lục thông báo cho một người Công Giáo để thưa lại với Cha Tùy: "Thưa cha, con lạy cha, xin cha hãy chuẩn bị giờ chết, giờ Chúa gọi đã đến".

Cha Tùy không biểu lộ dấu sợ hãi khi nghe tin đó, ngài tỏ ra hân hoan, hỏi lại xem tin có thực như vậy không. Khi được quả quyết chắc chắn, ngài tỏ ra vui mừng chưa từng có. Ngài ăn chút cháo như thường lệ rồi cáo từ mọi người, lui vào một chỗ riêng để có thể cầu nguyện với Chúa và chuẩn bị cho giờ trọng đại sắp tới. Sáng sớm hôm sau, ngày 11-10, một quan và 300 binh lính đến đem ngài ra pháp trường. Ngài bước đi như đi dự hội, nét mặt hớn hở, làm cho các quan, binh lính và đám đông dân chúng sửng sốt nghĩ thầm là chưa bao giờ thấy một cảnh lạ như vậy.

Khi tới chợ Quân Ban, nơi được chỉ định hành quyết, một người Công Giáo trải chiếu xuống đất, Cha Tùy liền quỳ gối, bên cạnh là tấm bảng gỗ viết bản án như sau: "Tên Tùy là Lê Tùy thuộc tỉnh Hà Nội, phủ Thường Tín, huyện Thanh Trì, tổng Minh Xã, làng Bình Sơ. Tội nhân là người An Nam, đã theo đạo ngoại quốc từ lâu và tự xưng mình là linh mục, đi vào nhiều làng để khuyên dụ dân chúng. Nên đã bị bắt và xét xử công minh. Bản án vua ra là phải trảm quyết". Bảng gỗ này hiện đang được lưu giữ tại chủng viện thừa sai Paris.

Ngay lúc ấy trời bỗng bị mây bao phủ và những người lý hình nói thầm với nhau: "Người này có phải là một vị thần không mà trời ra tối tăm làm vậy?" Trong khi đó Cha Tùy bảo Thầy Giảng Bernard Thu chỉ cho ngài hướng Ðông. Thế rồi ngài quỳ gối xuống, mắt hướng về phía Ðông. Thầy Thu xin quan cho ngài được cầu nguyện đôi phút. Quan cho như ý và cho thêm 60 đồng theo tục lệ của vua để mua ít thức ăn và rượu nhưng ngài từ chối và bắt đầu cầu nguyện.

Khi đã sẵn sàng, Thầy Thu quỳ trước mặt ngài thưa: - "Thưa cha, cha được đến nơi hạnh phúc như lòng mong ước từ lâu, còn con phải ở lại thung lũng đầy nước mắt này, xin cha nhớ đến con". - "Này con, hãy can đảm lên. Con cũng sẽ được thưởng công".

Sau đó các giáo hữu lạy ngài 4 lạy. Ðoạn ngài nói: "Tất cả đã sẵn sàng".

Một hồi chiêng nổi lên, một tên lính liền giơ đao chém đứt đầu Cha Tùy. Dân chúng vội vã ùa đến hôn kính thi hài vị anh hùng tử đạo. Họ cầu xin, họ thu lấy những di tích nhuốm đầy máu, họ lấy giấy và bông thấm máu đào, họ chia nhau tấm chiếu và quần áo ngài. Sau đó giáo dân đem xác ngài về chôn cất tại nhà nguyện Trang Nứa, trước kia là học viện của tỉnh Nghệ An.

Thầy Bernard Thu làm chứng về đời sống và cuộc tử đạo của Cha Tùy như sau: "Nhiều lần tôi nghe kể lại những phép lạ do lời cầu bầu của cha thánh nhưng chưa ai viết ra. Tuy nhiên, riêng tôi, tôi tin chắc chắn rằng nhiều lần khi tôi chữa trị cho các bệnh nhân nan y tôi thường cầu khẩn với Cha Tùy, chính ngài đã chữa họ lành. Tôi cũng biết chắc một sự kiện khác là đang khi lương dân không làm sao ngăn chặn được sâu phá hoại mùa màng, tôi liền chạy đến cầu nguyện với Cha Tùy và rảy nước thánh trên cánh đồng. Lời cầu nguyện của tôi được chấp nhận. Mọi người sửng sốt thấy ruộng của họ thì bị sâu phá hoại còn ruộng của tôi thì trổ bông. Họ liền ca ngợi đấng tử đạo.

Một ít năm sau người ta định cải táng và đưa xương ngài về Pháp. Khi mở mộ ra, người ta ngửi thấy mùi thơm ngọt ngào tỏa ra và nước trong bao quanh xác ngài. Nhiều bệnh nhân đã lấy nước này uống và đã được chữa lành. Một số khác giữ lại để khi ốm sẽ dùng đến."

Ðức Thánh Cha Leo XIII đã tôn phong ngài lên bậc chân phúc tử đạo ngày 27-5-1900.

Đã đọc: 1146