Phaolô Nguyễn NGÂN, sinh năm 1771 tại Kẻ Bền, Thanh Hóa, Linh Mục, xử trảm ngày 08-11-1840 tại Bẩy Mẫu dưới đời vua Minh Mạng, phong Chân Phúc ngày 27-5-1900 do Ðức Lêô XIII, kính ngày 08-11.

Bình thường Cha Ngân là người nhát sợ nhưng khi bị bắt ngài lại trở nên can đảm khác thường. Ðức Cha Havard nói về ngài: "Ðó là một linh mục rất tốt".

Theo lời khai của thầy già Phêrô Hạo thì Cha Ngân sinh tại họ Cự Khanh, xứ Kẻ Bền trong tỉnh Thanh Hóa. Ngài cùng một lớp với Cha Nghi. Chính Cha Ngân kể lại có lần thấy Cha Nghi giữ luật cẩn thận nên muốn thử lấy thước đánh ngài 6 cái khi ngài đang cặm cụi viết nhưng Cha Nghi không nói một lời, chỉ lấy tay xoa chỗ bị đánh rồi tiếp tục làm việc. Một thời gian Cha Ngân làm phó xứ giúp Cha Huyên coi họ Duyên Mậu và các họ lẻ thuộc xứ Phúc Nhạc, nhưng ngài bị bệnh phải về điều trị tại nhà chung Kẻ Vĩnh. Khi khỏi bệnh, ngài đi giúp xứ Trình Xuyên ba năm và sau đó giúp xứ Cha Nghi tại Kẻ Báng. Trong thời gian bắt đạo Cha Ngân thường trú ẩn ở họ Kẻ Thừa.

Cha Ngân rất vui vẻ hoạt bát nhưng lại có tính nóng nên bảo người nhà: "Khi nào thấy cha nổi nóng thì chúng con hãy chạy trốn đi nơi khác cho đến khi nào cha nguôi thì trở về". Ngoài ra cha còn có tính nhát nữa. Khi nghe tin các cha bị bắt và phải tra tấn thì sợ hãi rùng mình. Lúc quan quân vây bắt, ngài nóng lòng giục bổn đạo đem ngài đi trốn.

Hôm quan vây làng Kẻ Báng, Cha Ngân mới tới thăm Cha Nghi và để xưng tội. Cha Ngân mới đầu trú tại nhà ông Chuông nhưng khi quan vây làng cha được đem đến nhà ông Thọ vì ở đây đã có sẵn hầm trú. Ðến ngày thứ hai, toán lính bắt đầu dùng gậy sắt đâm chọc các bức vách cũng như nền nhà. Cha Ngân thấy chúng đâm xọc nền như vậy sợ chúng đâm phải người nên tự ý bước ra khỏi hầm. Tên cai đội hỏi ngài có phải là đạo trưởng Tây không, ngài đáp: "Hãy xem cho kỹ có phải là đạo trưởng Tây không, việc gì mà phải hỏi? Khi quan lớn hỏi thì tao sẽ nói chứ không nói với chúng mày".

Cha Ngân về sau kể lại: "Lúc đó chúng nó lột áo tôi như là bắt được một tên giặc cướp, dầu vậy tôi vẫn vui tươi bình an lạ lùng. Chính quân lính phải nói: 'Xem kìa, ông này chẳng sợ ai, ông ta còn cười nữa’. Khi tới chỗ công đường Trịnh Quang Khanh, tôi thấy đầu tiên là Cha Nghi đang đeo gông. Nguời ta tức thì đặt vào cổ tôi một cái gông tương tự. Khi họ vừa đặt vào cổ tôi, tự nhiên miệng tôi thốt ra lời 'Tạ Ơn Chúa' (Deo Gratias), lòng tôi tràn ngập niềm vui, còn trí tôi nghĩ đến con đường lên trời qua những khổ cực sắp tới".

Trong các lần tra hỏi trước mặt quan, ngài để mặc Cha Nghi thưa thốt. Cha Nghi phải đòn thế nào thì ngài cũng chịu như vậy. Ngài cũng lên tiếng khuyên bảo các bạn tù trung thành trong cơn thử thách Chúa gửi đến. Sau khi một số giáo dân chối đạo rồi, ngài khuyên họ tin tưởng vào Chúa nhân lành và Mẹ Maria giúp đỡ để thống hối cho trọn đời và bền lòng giữ đạo. Với những người đến thăm, ngài biểu lộ niềm vui, nói đùa với họ: "Bây giờ thì anh chị em không còn phải vất vả khổ nhọc săn sóc cha nữa".

Trong thẻ án tử của ngài có ghi: "Ðạo trưởng Nguyễn Ngân, sinh quán tại tỉnh Thanh Hóa, huyện Ðoan Nguyên, làng Nam Ðàng". Về tội phạm và hình phạt cũng viết y hệt như bản án của Cha Nghi.

Ngày 8-11-1840, trên đường điệu đi xử, với nét mặt hân hoan cha vừa bước đi vừa ngắm Ðàng Thánh Giá. Tới nơi ngài quì gối cầu nguyện và nghiêng đầu sẵn sàng đợi lát gươm đưa ngài về trời. Ðầu và xác ngài được Thầy Sự ráp lại và an táng phía Phúc Âm trong nhà thờ Kẻ Báng.

Đã đọc: 651